Deze pagina is vertaald uit het Engels. Als iets vreemd leest, schakel dan over naar de Engelse versie. Bekijk in het Engels.

SpreekangstImplementatie

Eerste RCT (n=25+25) die aantoont dat consumenten-VR-hardware en -software effectieve eenmalige sessie-VRET kunnen leveren voor spreekangst - zowel onder begeleiding van een therapeut (d=1,67) als zelfgeleid thuis (d=1,35), met winst behouden na 6 en 12 maanden

Lindner P et al. · 2019 · Journal of Anxiety Disorders · RCT · n = 50 · Volwassenen met verhoogde spreekangst · DOI
Mate van zekerheid: Gemiddelde zekerheid
Hoe dit is beoordeeld

Vooraf gespecificeerd RCT-ontwerp met formele randomisatie, n=25 per arm aanvankelijk (later n=25 zelfgeleid thuis), grote within-group effecten (d=1,67 en d=1,35) ondersteund door lineair gemengd-effectenmodel, duurzaam na 6 en 12 maanden. Peer-reviewed in Journal of Anxiety Disorders (Elsevier, gevestigde peer-reviewed locatie). Beperkingen: het ontwerp is eenmalige therapeut-geleide VRET gevolgd door een 4 weken via internet aangeboden transitieprogramma - dus het cijfer d=1,67 weerspiegelt het gecombineerde therapeut-geleide + transitiepakket, niet VR alleen. De wachtlijst-als-zelfgeleide-behandeling-crossover is een creatief ontwerp maar beperkt vergelijking tussen groepen. Het sample bestaat uit gemeenschap-geworven PSA, niet strikt DSM-gediagnosticeerde SAD. Het consumentenhardware-resultaat is de belangrijkste bijdrage en is robuust.

Beoordelingen gebruiken een vereenvoudigd vier-niveau-schema (Hoog, Gemiddeld, Laag, Zeer laag), gebaseerd op de GRADE working group. Lees meer over hoe studies worden beoordeeld.

Vijfentwintig deelnemers werden gerandomiseerd naar een eenmalige onder begeleiding van een therapeut uitgevoerde VR-blootstellingstherapie voor spreekangst met consumenten-VR-hardware en -software, gevolgd door een 4-weken via internet aangeboden VR-naar-in-vivo-transitieprogramma; nog eens 25 fungeerden als wachtlijst. Onder begeleiding van een therapeut uitgevoerde VRET produceerde een zeer groot effect op zelfgerapporteerde PSA (binnen Cohen's d = 1,67). De wachtlijst ontving vervolgens via internet aangeboden, ZELFGELEIDE VRET thuis, gevolgd door hetzelfde transitieprogramma - wat een groot effect opleverde (d = 1,35). Resultaten werden behouden of verbeterd bij follow-up na 6 en 12 maanden. Dit is de eerste gepubliceerde RCT die aantoont dat kant-en-klare consumenten-VR-hardware en -software effectieve PSA-blootstellingstherapie kunnen leveren in zowel onder toezicht van een clinicus als thuis-gebaseerde formats.

Klinische kernboodschap

De eerste RCT die aantoont dat kant-en-klare consumenten-VR-hardware en -software effectieve blootstellingstherapie voor spreekangst kunnen leveren in zowel formats onder begeleiding van een therapeut als zelfgeleid thuis, met grote within-group effecten (d=1,67 en d=1,35) behouden of verbeterd na 6 en 12 maanden. Dit is de inzetstudie voor consumentenhardware die hedendaagse klinische en thuis-VRET-praktijk haalbaar maakt - relevant voor elke clinicus die kiest tussen VR-systemen op onderzoeksniveau en consumentenhardware van het Meta Quest-niveau. Voor PWS met PSA-comorbiditeit ondersteunt deze RCT het argument dat consumentenhardware-VRET geleverd door logopedisten (of zelfs zelf toegediend tussen sessies) een haalbare strategie is voor het versterken van de behandeling.

Belangrijkste bevindingen

  • n=25 + n=25 RCT-ontwerp: arm met eenmalige therapeut-geleide VRET (n=25) versus wachtlijst (n=25). Na voltooiing van de wachtlijst ontvingen de wachtlijstdeelnemers de via internet aangeboden ZELFGELEIDE thuisversie van hetzelfde VRET-protocol
  • Hardware: EERSTE GENERATIE consumenten-VR-hardware en -software - waarmee wordt vastgesteld dat kant-en-klare consumentenuitrusting voldoende is voor klinisch effectieve VRET, niet alleen onderzoekssystemen
  • Therapeut-geleid VRET-protocol: ÉÉN sessie persoonlijke VR-blootstelling gevolgd door een 4 weken via internet aangeboden VR-naar-in-vivo-transitieprogramma
  • Therapeut-geleide arm produceerde een GROOT within-group effect op zelfgerapporteerde PSA: Cohen's d = 1,67 (lineair gemengd-effectenmodel)
  • Zelfgeleide thuis-VRET-arm (geleverd aan de voormalige wachtlijstdeelnemers) produceerde een GROOT within-group effect: Cohen's d = 1,35
  • Resultaten werden BEHOUDEN OF VERBETERD bij follow-up na 6 en 12 maanden - duurzame langetermijnwinst, niet vergankelijk
  • Crossover-ontwerp (wachtlijst wordt zelfgeleide behandeling) is creatief en ethisch genereus (niemand blijft lang onbehandeld) maar beperkt schone between-arm vergelijking bij follow-up
  • Eerste demonstratie dat goedkope, kant-en-klare VR kan worden gebruikt om PSA-blootstellingstherapie uit te voeren in zowel kliniek- als thuissettings - funderend voor hedendaagse inzet van consumentenhardware-VRET

Achtergrond

Eerdere RCT’s van VRET voor spreekangst (PSA) en sociale-angststoornis (SAD) gebruikten VR-hardware op onderzoeksniveau (eMagin z800, VFX-3D, Virtual-I/0) - dure systemen ongeschikt voor routinematige klinische inzet. Tegen 2018 was consumenten-VR-hardware (Oculus Rift, HTC Vive) en consumenten-VR-softwareplatforms tot wasdom gekomen. De klinische vraag: kon deze kant-en-klare technologie effectieve VRET leveren zonder hardware op onderzoeksniveau? En kon een zelfgeleide thuis-toegediende VRET werken in aanvulling op door een therapeut geleide klinische VRET?

Wat de onderzoekers deden

Vijfentwintig deelnemers met verhoogde PSA werden gerandomiseerd naar een eenmalige therapeut-geleide VR-blootstellingstherapie geleverd met consumenten-VR-hardware en -software, gevolgd door een 4 weken via internet aangeboden VR-naar-in-vivo-transitieprogramma. Nog eens 25 fungeerden als wachtlijst. Na de wachtperiode ontvingen de wachtlijstdeelnemers een via internet aangeboden, ZELFGELEIDE versie van hetzelfde VRET-protocol om thuis uit te voeren, opnieuw gevolgd door hetzelfde 4-wekenstransitieprogramma. Alle uitkomsten waren zelfgerapporteerde PSA, met lineair gemengd-effectenmodel voor de analyses.

Wat ze vonden

Waarom dit belangrijk is

Dit was de eerste RCT die aantoonde dat kant-en-klare consumenten-VR-hardware en -software klinisch effectieve blootstellingstherapie voor spreekangst kan leveren in zowel formats onder begeleiding van een therapeut als zelfgeleid thuis, met grote duurzame effecten. Voor clinici die consumentenhardware-VRET overwegen (Meta Quest-klasse-systemen, waaronder Therapy withVR) is deze RCT de funderende klinisch-effectiviteitsverantwoording.

De zelfgeleide thuisarm is bijzonder belangrijk voor toegankelijkheid - veel mensen met PSA zullen zich niet melden bij een kliniek, maar zouden een zelf toegediend thuisprogramma kunnen gebruiken. Het zelfgeleide d=1,35-effect (kleiner dan maar in dezelfde grote-effectrange als de therapeut-geleide d=1,67) ondersteunt een stepped-care of thuisgebaseerd model.

Beperkingen

Implicaties voor de praktijk

Voor clinici die kiezen tussen VR-systemen op onderzoeksniveau en consumentenhardware van het Meta Quest-niveau is deze RCT de klinisch-effectiviteitsverantwoording voor het kiezen van consumentenhardware: de winst is groot, duurzaam en haalbaar zowel in de kliniek als thuis. Het eenmalige-sessie-plus-internet-transitieprotocol is een bijzonder praktisch model voor drukke logopedische en CBT-caseloads. Voor PWS met PSA-comorbiditeit ondersteunt deze RCT het argument dat consumentenhardware-VRET geleverd door logopedisten - of zelf toegediend tussen sessies - een haalbare strategie is voor het versterken van de behandeling. Voor Therapy withVR of vergelijkbare producten op consumentenhardware-basis is deze studie funderend ondersteunend bewijs dat de technologiecategorie (consumenten-VR + gestructureerd blootstellingsprotocol) klinisch werkt.

Gerelateerde studies

Sociale communicatieSpreekangstGeneralisatie

VR-blootstelling is even effectief als groepstherapie met in-vivoblootstelling voor publieksprekangst, met blijvende resultaten

In een gerandomiseerde gecontroleerde trial met 97 volwassenen met een sociale-angststoornis waarbij publiek spreken de primaire angst was, was acht sessies VR-blootstelling even effectief als acht sessies manualized in-vivoblootstelling in groepsverband. Beide actieve behandelingen presteerden beter dan de wachtlijst op zelfrapportage en op een gedragsmatige spreektaak, en verbeteringen bleven behouden bij follow-up na 12 maanden.

Anderson PL et al. · 2013 Lees samenvatting
SpreekangstSociale communicatieGeneralisatie

Voorgeregistreerde 3-armige RCT: CBT met VR-exposure overtrof in-vivo exposure op de primaire sociale-angstuitkomst - en was praktischer

Een voorgeregistreerde drie-armige RCT randomiseerde 59 volwassenen met DSM-5 sociale angststoornis naar 14 wekelijkse sessies van CBT met VR-exposure (n=17), CBT met in-vivo exposure (n=22) of wachtlijst (n=20). De vooraf gespecificeerde superioriteitshypothese werd bevestigd: VR-exposure was significant effectiever dan in-vivo exposure op de LSAS-SR primaire uitkomst na behandeling en bij 6 maanden follow-up, en significant minder omslachtig voor therapeuten (SWEAT: 15,24 vs 24,46). Betrouwbare verandering: 76,5% VR, 68,3% in vivo, 30,0% wachtlijst.

Bouchard S et al. · 2017 Lees samenvatting
SpreekangstSociale communicatie

Pilot pre-post + wachtlijststudie van vier korte VR-therapiesessies voor spreekangst bij universitaire studenten: vermindering in zelfrapportage en hartslagmetingen

Acht universitaire studenten met spreekangst voltooiden vier korte VR-therapiesessies (~15 minuten elk, wekelijks), met zes wachtlijstcontrolestudenten die alleen post-testing voltooiden. Zelfrapportagelijsten, Subjective Units of Discomfort tijdens blootstelling en hartslagmetingen tijdens spreektaken werden gebruikt. Resultaten toonden verminderingen op zelfrapportagematen en fysiologische indices voor de VR-groep, wat korte VRT ondersteunt als een werkbare interventie voor spreekangst. Kleine steekproeven en pre-post-met-wachtlijstontwerp (geen volledige RCT) beperken de zekerheid - dit is funderend pilotbewijs in plaats van definitieve werkzaamheidsdata.

Harris SR et al. · 2002 Lees samenvatting
SpreekangstSociale communicatie

Drie-arm-RCT (n=60) van zelfstandige VR-blootstellingstherapie versus in-vivoblootstelling versus wachtlijst voor sociale-angststoornis: in-vivoblootstelling was superieur aan VRET op meerdere secundaire uitkomsten - het tegenovergestelde patroon van Bouchard 2017

Zestig deelnemers met de diagnose sociale-angststoornis werden willekeurig toegewezen aan individuele virtual-reality-blootstellingstherapie (VRET), individuele in-vivo-blootstellingstherapie (iVET) of een wachtlijstcontrole. Beide behandelingen verbeterden sociale-angstsymptomen, spreekduur, waargenomen stress en overtuigingen over vermijdende persoonlijkheidsstoornis vergeleken met wachtlijst. iVET (maar NIET VRET) verbeterde echter ook angst voor negatieve evaluatie, spreekprestaties, algemene angst, depressie en kwaliteit van leven. iVET was superieur aan VRET op sociale-angstsymptomen na de behandeling en bij follow-up en op overtuigingen over vermijdende-PS bij follow-up. Bij follow-up bleven bijna alle verbeteringen significant voor iVET; voor VRET hield alleen het effect op waargenomen stress stand.

Kampmann IL et al. · 2016 Lees samenvatting
SpreekangstSociale communicatie

Voorlopige gecontroleerde studie waarin VR-therapie wordt vergeleken met groeps-CBT voor sociale fobie (n=36): beide behandelingen produceerden statistisch en klinisch significante verbetering, met triviale verschillen tussen de twee

Zesendertig deelnemers met de diagnose sociale fobie werden toegewezen aan ofwel virtual-reality-therapie (VRT) met vier virtuele omgevingen (prestatie-, intimiteits-, scrutinie- en assertiviteitssituaties) OF een controleconditie van groeps-cognitief-gedragstherapie (CBT). Beide behandelingen duurden 12 weken en werden geleverd volgens een behandelmanual. Beide produceerden statistisch en klinisch significante verbetering. Vergelijkingen van effectgroottes toonden aan dat de verschillen tussen VRT en de actieve groeps-CBT-vergelijker triviaal waren - waarmee VRT werd vastgesteld als een non-inferieur alternatief voor evidence-based groeps-CBT voor sociale fobie.

Klinger E et al. · 2005 Lees samenvatting
SpreekangstEcologische validiteit

Drie-arm RCT (n=51) van stand-alone 360° video VR-blootstellingstherapie voor publiek-spreekangst: zowel publiek-content als lege-ruimte content produceerden significante pre-naar-post reducties (partiële η² tot 0,90) versus geen-behandeling controle

Eenenvijftig deelnemers met hoge publiek-spreekangst werden willekeurig toegewezen aan een van drie condities: 360° video VRET met publiekstimuli (n=17), 360° video VRET met lege-ruimte stimuli (n=16), of geen-behandeling controle (n=18). Uitkomsten gemeten op vijf tijdpunten. Gemengde ANOVA onthulde een significante tijd × interventiegroep interactie voor PSA, sociale angst en angst voor negatieve evaluatie (FNE). Beide 360° VRET-groepen toonden grote pre-naar-post reducties; voor PSA, partiële η² = 0,90 (publiek) en 0,71 (lege ruimte). Actieve-interventie deelnemers toonden voortdurende significante verbetering tot 10-weken follow-up. De studie behandelt ook of 360° video content (publiek vs lege ruimte) VRET-uitkomsten beïnvloedt - beide werkten.

Reeves R et al. · 2021 Lees samenvatting
SpreekangstGeneralisatie

VR-blootstelling is gelijk aan traditionele CGT bij angst voor spreken in het openbaar, met minder uitval

In een RCT met 88 personen produceerde VR-gebaseerde cognitieve gedragstherapie voor angst voor spreken in het openbaar verminderingen in angst die gelijkwaardig waren aan traditionele CGT en significant groter dan de wachtlijst, met opvallend minder deelnemers die uit de VR-arm afhaakten.

Wallach HS et al. · 2009 Lees samenvatting
SpreekangstSociale communicatieImplementatie

Pilot RCT (n=44) van korte zelf-geleide virtual reality blootstellingstherapie voor sociale-angststoornis: matig-tot-grote effecten op SAS-ernst, sollicitatiegesprek-angst en trekkenangst, behouden bij 3 en 6 maanden

Vierenveertig in de gemeenschap wonende of undergraduate volwassenen gediagnosticeerd met sociale-angststoornis (SAS) met behulp van het Mini International Neuropsychiatric Interview werden willekeurig toegewezen aan een zelf-geleide VR-blootstellingsinterventie (ontworpen om vier sessies of meer te duren; n=26) of een wachtlijstcontrole (n=18). Uitkomsten gemeten bij baseline, post-treatment, 3-maands follow-up en 6-maands follow-up. VR-blootstelling produceerde matig-tot-grote reducties in SAS-symptoomernst, sollicitatiegesprek-angst en trekkenangst (Hedges' g = 0,54 tot 1,11). Hoewel tussen-groep verschillen in depressie niet significant waren, verminderde de VR-arm depressie terwijl wachtlijst dit niet deed. Winsten werden behouden bij 3- en 6-maands follow-up. Zelfgerapporteerde aanwezigheid nam toe tijdens behandeling (g = 0,36 tot 0,45); cybersickness nam af (g = 0,43).

Zainal NH et al. · 2021 Lees samenvatting

Citeer deze studie

Als u naar deze studie verwijst in uw werk, zijn dit de canonieke citatieformaten:

APA 7th
Lindner, P., Miloff, A., Fagernäs, S., Andersen, J., Sigeman, M., Andersson, G., Furmark, T., & Carlbring, P. (2019). Therapist-led and self-led one-session virtual reality exposure therapy for public speaking anxiety with consumer hardware and software: A randomized controlled trial. Journal of Anxiety Disorders. https://doi.org/10.1016/j.janxdis.2018.07.003.
AMA 11th
Lindner P, Miloff A, Fagernäs S, Andersen J, Sigeman M, Andersson G, Furmark T, Carlbring P. Therapist-led and self-led one-session virtual reality exposure therapy for public speaking anxiety with consumer hardware and software: A randomized controlled trial. Journal of Anxiety Disorders. 2019. doi:10.1016/j.janxdis.2018.07.003.
BibTeX
@article{lindner2019,
  author = {Lindner, P. and Miloff, A. and Fagernäs, S. and Andersen, J. and Sigeman, M. and Andersson, G. and Furmark, T. and Carlbring, P.},
  title = {Therapist-led and self-led one-session virtual reality exposure therapy for public speaking anxiety with consumer hardware and software: A randomized controlled trial},
  journal = {Journal of Anxiety Disorders},
  year = {2019},
  doi = {10.1016/j.janxdis.2018.07.003},
  url = {https://withvr.app/nl/evidence/studies/lindner-2019}
}
RIS
TY  - JOUR
AU  - Lindner, P.
AU  - Miloff, A.
AU  - Fagernäs, S.
AU  - Andersen, J.
AU  - Sigeman, M.
AU  - Andersson, G.
AU  - Furmark, T.
AU  - Carlbring, P.
TI  - Therapist-led and self-led one-session virtual reality exposure therapy for public speaking anxiety with consumer hardware and software: A randomized controlled trial
JO  - Journal of Anxiety Disorders
PY  - 2019
DO  - 10.1016/j.janxdis.2018.07.003
UR  - https://withvr.app/nl/evidence/studies/lindner-2019
ER  -

Kent u onderzoek dat in deze hub thuishoort? Als een relevante peer-reviewed studie hier niet vermeld staat, stuur de referentie naar hello@withvr.app. De hub wordt actueel gehouden naarmate de literatuur groeit.

Financiering & onafhankelijkheid

Affiliaties: Department of Psychology, Stockholm University; Centre for Psychiatry Research, Karolinska Institutet; Department of Psychology, Uppsala University; Department of Behavioural Sciences and Learning, Linköping University; Department of Psychology, University of Southern Denmark. Financieringsbronnen niet in detail geëxtraheerd uit het abstractuittreksel. Peer-reviewed in Journal of Anxiety Disorders (Elsevier). Geen betrokkenheid van withVR BV bij financiering, studieontwerp of auteurschap. Samenvatting onafhankelijk voorbereid door withVR aan de hand van het gepubliceerde peer-reviewed artikel. Het gebruikte VR-systeem was consumentenhardware en -software van de eerste generatie, GEEN Therapy withVR of Research withVR.

Laatst beoordeeld: 2026-05-17 Volgende beoordeling gepland: 2027-05-17 Beoordeeld door: Gareth Walkom