Deze pagina is vertaald uit het Engels. Als iets vreemd leest, schakel dan over naar de Engelse versie. Bekijk in het Engels.

SpreekangstSociale communicatieImplementatie

Pilot RCT (n=44) van korte zelf-geleide virtual reality blootstellingstherapie voor sociale-angststoornis: matig-tot-grote effecten op SAS-ernst, sollicitatiegesprek-angst en trekkenangst, behouden bij 3 en 6 maanden

Zainal NH et al. · 2021 · Behaviour Research and Therapy · RCT · n = 44 · Volwassenen met klinisch gediagnosticeerde SAD · DOI
Mate van zekerheid: Gemiddelde zekerheid
Hoe dit is beoordeeld

Vooraf gespecificeerd RCT-ontwerp met MINI gestructureerd-interview bevestigde SAS-diagnoses, formele randomisatie en pre/post/3-maands/6-maands uitkomstbeoordeling. Effectgroottes zijn matig-tot-groot (g = 0,54 tot 1,11) en redelijk voor een pilot. Peer-reviewed in Behaviour Research and Therapy (Elsevier, gevestigd high-impact peer-reviewed klinisch-psychologie venue). Stuksgewijze multilevel modeling passend bij het longitudinale ontwerp. Beperkingen: n=44 is pilot-schaal (26 vs 18) - onder-powered voor sommige secundaire vergelijkingen. Wachtlijst-vergelijker (geen actieve) beperkt inferentie tot 'beter dan geen behandeling' in plaats van 'even goed als therapeut-geleide VRET of CBT'. Zelfgerapporteerde uitkomsten domineren. Zelf-geleid protocol (geen therapeutcontact tijdens sessies) is een sterkte voor schaalbaarheid maar een beperking voor behandelingstrouw-inferentie - de geleverde klinische inhoud hangt volledig af van de materialen en de betrokkenheid van de deelnemer.

Beoordelingen gebruiken een vereenvoudigd vier-niveau-schema (Hoog, Gemiddeld, Laag, Zeer laag), gebaseerd op de GRADE working group. Lees meer over hoe studies worden beoordeeld.

Vierenveertig in de gemeenschap wonende of undergraduate volwassenen gediagnosticeerd met sociale-angststoornis (SAS) met behulp van het Mini International Neuropsychiatric Interview werden willekeurig toegewezen aan een zelf-geleide VR-blootstellingsinterventie (ontworpen om vier sessies of meer te duren; n=26) of een wachtlijstcontrole (n=18). Uitkomsten gemeten bij baseline, post-treatment, 3-maands follow-up en 6-maands follow-up. VR-blootstelling produceerde matig-tot-grote reducties in SAS-symptoomernst, sollicitatiegesprek-angst en trekkenangst (Hedges' g = 0,54 tot 1,11). Hoewel tussen-groep verschillen in depressie niet significant waren, verminderde de VR-arm depressie terwijl wachtlijst dit niet deed. Winsten werden behouden bij 3- en 6-maands follow-up. Zelfgerapporteerde aanwezigheid nam toe tijdens behandeling (g = 0,36 tot 0,45); cybersickness nam af (g = 0,43).

Klinische kernboodschap

Een pilot RCT (n=44) die aantoont dat KORTE, ZELF-GELEIDE virtual reality blootstellingstherapie matig-tot-grote reducties kan produceren in sociale-angststoornis ernst en comorbide piekeren, met winsten behouden bij 3 en 6 maanden. Het zelf-geleide format - deelnemers gebruikten VR-blootstelling zonder therapeut-supervisie na initiële instructie - is cruciaal voor schaalbaarheid en toegankelijkheid. Voor clinici die zelf-toegediende VRET overwegen als een stepped-care eerste lijn of tussen-sessie huiswerk aanvulling, is deze RCT fundamenteel. Voor mensen met stotteren (PWS) met SAS-comorbiditeit kan zelf-geleide VR-blootstelling tussen logopedie-sessies in-sessie werk aanvullen. Kanttekening: pilot-schaal RCT - replicatie met grotere steekproeven en actieve vergelijkers is nodig voordat dit als primaire behandeling kan worden aanbevolen.

Belangrijkste bevindingen

  • 44 in de gemeenschap wonende of undergraduate volwassenen gediagnosticeerd met sociale-angststoornis (SAS) met behulp van het MINI gestructureerd interview - klinisch-diagnostische steekproef, geen analoog of subklinisch
  • Willekeurige toewijzing: zelf-geleide VRE (ontworpen voor minimaal 4 sessies; n=26) vs wachtlijst (n=18)
  • PRIMAIR: grotere reducties in SAS-symptoomernst (Social Phobia Diagnostic Questionnaire, Social Interaction Anxiety Scale) en sollicitatiegesprek-angst (Measure of Anxiety in Selection Interviews) met matig-tot-grote effecten: Hedges' g = 0,54 tot 1,11 (pre-naar-post)
  • SECUNDAIR: trekkenangst (Penn State Worry Questionnaire) toonde ook significante reductie - VRE-voordelen strekten zich uit voorbij het sociale-angst doel
  • Depressie (Patient Health Questionnaire-9): GEEN tussen-groep significantie, maar VRE-arm verminderde depressie terwijl wachtlijst dit niet deed - richting-consistent met de sociale-angst effecten
  • DUURZAAMHEID: winsten behouden bij 3-maands follow-up (3MFU) en 6-maands follow-up (6MFU) - niet voorbijgaand
  • Gevoel van AANWEZIGHEID nam toe tijdens VRE: facetten van aanwezigheid g = 0,36 tot 0,45 - deelnemers waren dieper betrokken bij de virtuele omgeving over sessies heen
  • CYBERSICKNESS nam af tijdens VRE: g = 0,43 - habituatie aan VR, geen toenemende tolerantieproblemen
  • Zelf-geleid format - deelnemers gebruikten VR-blootstelling ZONDER therapeut-supervisie tijdens sessies na initiële instructie. Cruciaal voor schaalbaarheid en stepped-care modellen

Achtergrond

Tegen 2021 had therapeut-geleide VRET voor sociale-angststoornis een substantiële evidentiebasis (Anderson 2013, Bouchard 2017, Klinger 2005, Kampmann 2016). Therapeut-geleide VRET vereist echter gespecialiseerde clinicus-tijd, wat de schaalbaarheid en toegang beperkt. De volgende vertaalstap was om ZELF-GELEIDE VRET te testen - blootstellingswerk uitgevoerd zonder therapeut-supervisie tijdens sessies - als kandidaat voor stepped-care levering, tussen-sessie huiswerk en thuis-gebaseerde zelfhulp.

De meeste eerdere VRET-trials bedden het blootstellingswerk in binnen therapeutsessies. De klinische vraag die Zainal et al. wilden beantwoorden: kan VRET klinisch werken wanneer deelnemers het zelf uitvoeren?

Wat de onderzoekers deden

Vierenveertig in de gemeenschap wonende of undergraduate volwassenen gediagnosticeerd met SAS met behulp van het MINI gestructureerd klinisch interview werden willekeurig toegewezen aan:

  1. Zelf-geleide VR-blootstelling (ontworpen voor minstens vier sessies; n=26)
  2. Wachtlijst controle (n=18)

Zelfgerapporteerde SAS-ernst (Social Phobia Diagnostic Questionnaire, Social Interaction Anxiety Scale), sollicitatiegesprek-angst (Measure of Anxiety in Selection Interviews), trekkenangst (Penn State Worry Questionnaire) en depressie (Patient Health Questionnaire-9) werden gemeten bij baseline, post-treatment, 3-maands follow-up (3MFU) en 6-maands follow-up (6MFU). Stuksgewijze multilevel modeling beheerde clustering in de longitudinale data.

Wat ze vonden

Waarom dit ertoe doet

Voor clinici en productteams die nadenken over schaalbare, toegankelijke VRET voor sociale angst, is dit het fundamentele bewijs dat zelf-geleide VR-blootstelling werkt. Het protocol vereist geen therapeutcontact tijdens sessies - cruciaal voor stepped-care modellen, tussen-sessie huiswerk-aanvulling en thuis-zelfhulp.

Voor PWS met SAS-comorbiditeit kan zelf-geleide VR-blootstelling tussen logopedie-sessies in-sessie sociale-communicatie werk aanvullen zonder clinicus-tijd te verbruiken. Het aanwezigheid-toename + cybersickness-afname patroon is geruststellend voor voortgezette betrokkenheid.

Beperkingen

Implicaties voor de praktijk

Voor clinici die zelf-toegediende of stepped-care VRET overwegen, is deze RCT fundamenteel bewijs dat korte zelf-geleide VR-blootstelling - zonder therapeut-supervisie tijdens sessies - matig-tot-grote winsten kan produceren voor klinisch gediagnosticeerd SAS met duurzaam 3-6 maands behoud. Klinische toepassingen omvatten: (1) een lage-intensiteit eerste-lijn optie voor cliënten op therapie-wachtlijsten, (2) tussen-sessie huiswerk aanvulling op standaard CBT of logopedie, (3) zelf-toegediende thuisprogramma's voor cliënten met milde-tot-matige SAS die niet zouden verschijnen bij gespecialiseerde diensten. Voor PWS met SAS-comorbiditeit kan zelf-geleide VR-blootstelling tussen logopedie-sessies in-sessie sociale-communicatie werk aanvullen zonder extra clinicus-tijd te vereisen. Kanttekeningen: pilot-schaal, alleen wachtlijst-vergelijker, zelfgerapporteerde uitkomsten dominant. Replicatie met grotere steekproeven en actieve vergelijkers (bijv. zelf-geleide tekst-gebaseerde CBT, therapeut-geleide VRET) is nodig voordat dit aanbevolen primaire behandeling wordt.

Gerelateerde studies

Sociale communicatieSpreekangstGeneralisatie

VR-blootstelling is even effectief als groepstherapie met in-vivoblootstelling voor publieksprekangst, met blijvende resultaten

In een gerandomiseerde gecontroleerde trial met 97 volwassenen met een sociale-angststoornis waarbij publiek spreken de primaire angst was, was acht sessies VR-blootstelling even effectief als acht sessies manualized in-vivoblootstelling in groepsverband. Beide actieve behandelingen presteerden beter dan de wachtlijst op zelfrapportage en op een gedragsmatige spreektaak, en verbeteringen bleven behouden bij follow-up na 12 maanden.

Anderson PL et al. · 2013 Lees samenvatting
SpreekangstSociale communicatieGeneralisatie

Voorgeregistreerde 3-armige RCT: CBT met VR-exposure overtrof in-vivo exposure op de primaire sociale-angstuitkomst - en was praktischer

Een voorgeregistreerde drie-armige RCT randomiseerde 59 volwassenen met DSM-5 sociale angststoornis naar 14 wekelijkse sessies van CBT met VR-exposure (n=17), CBT met in-vivo exposure (n=22) of wachtlijst (n=20). De vooraf gespecificeerde superioriteitshypothese werd bevestigd: VR-exposure was significant effectiever dan in-vivo exposure op de LSAS-SR primaire uitkomst na behandeling en bij 6 maanden follow-up, en significant minder omslachtig voor therapeuten (SWEAT: 15,24 vs 24,46). Betrouwbare verandering: 76,5% VR, 68,3% in vivo, 30,0% wachtlijst.

Bouchard S et al. · 2017 Lees samenvatting
SpreekangstSociale communicatie

Pilot pre-post + wachtlijststudie van vier korte VR-therapiesessies voor spreekangst bij universitaire studenten: vermindering in zelfrapportage en hartslagmetingen

Acht universitaire studenten met spreekangst voltooiden vier korte VR-therapiesessies (~15 minuten elk, wekelijks), met zes wachtlijstcontrolestudenten die alleen post-testing voltooiden. Zelfrapportagelijsten, Subjective Units of Discomfort tijdens blootstelling en hartslagmetingen tijdens spreektaken werden gebruikt. Resultaten toonden verminderingen op zelfrapportagematen en fysiologische indices voor de VR-groep, wat korte VRT ondersteunt als een werkbare interventie voor spreekangst. Kleine steekproeven en pre-post-met-wachtlijstontwerp (geen volledige RCT) beperken de zekerheid - dit is funderend pilotbewijs in plaats van definitieve werkzaamheidsdata.

Harris SR et al. · 2002 Lees samenvatting
SpreekangstSociale communicatie

Drie-arm-RCT (n=60) van zelfstandige VR-blootstellingstherapie versus in-vivoblootstelling versus wachtlijst voor sociale-angststoornis: in-vivoblootstelling was superieur aan VRET op meerdere secundaire uitkomsten - het tegenovergestelde patroon van Bouchard 2017

Zestig deelnemers met de diagnose sociale-angststoornis werden willekeurig toegewezen aan individuele virtual-reality-blootstellingstherapie (VRET), individuele in-vivo-blootstellingstherapie (iVET) of een wachtlijstcontrole. Beide behandelingen verbeterden sociale-angstsymptomen, spreekduur, waargenomen stress en overtuigingen over vermijdende persoonlijkheidsstoornis vergeleken met wachtlijst. iVET (maar NIET VRET) verbeterde echter ook angst voor negatieve evaluatie, spreekprestaties, algemene angst, depressie en kwaliteit van leven. iVET was superieur aan VRET op sociale-angstsymptomen na de behandeling en bij follow-up en op overtuigingen over vermijdende-PS bij follow-up. Bij follow-up bleven bijna alle verbeteringen significant voor iVET; voor VRET hield alleen het effect op waargenomen stress stand.

Kampmann IL et al. · 2016 Lees samenvatting
SpreekangstSociale communicatie

Voorlopige gecontroleerde studie waarin VR-therapie wordt vergeleken met groeps-CBT voor sociale fobie (n=36): beide behandelingen produceerden statistisch en klinisch significante verbetering, met triviale verschillen tussen de twee

Zesendertig deelnemers met de diagnose sociale fobie werden toegewezen aan ofwel virtual-reality-therapie (VRT) met vier virtuele omgevingen (prestatie-, intimiteits-, scrutinie- en assertiviteitssituaties) OF een controleconditie van groeps-cognitief-gedragstherapie (CBT). Beide behandelingen duurden 12 weken en werden geleverd volgens een behandelmanual. Beide produceerden statistisch en klinisch significante verbetering. Vergelijkingen van effectgroottes toonden aan dat de verschillen tussen VRT en de actieve groeps-CBT-vergelijker triviaal waren - waarmee VRT werd vastgesteld als een non-inferieur alternatief voor evidence-based groeps-CBT voor sociale fobie.

Klinger E et al. · 2005 Lees samenvatting
SpreekangstImplementatie

Eerste RCT (n=25+25) die aantoont dat consumenten-VR-hardware en -software effectieve eenmalige sessie-VRET kunnen leveren voor spreekangst - zowel onder begeleiding van een therapeut (d=1,67) als zelfgeleid thuis (d=1,35), met winst behouden na 6 en 12 maanden

Vijfentwintig deelnemers werden gerandomiseerd naar een eenmalige onder begeleiding van een therapeut uitgevoerde VR-blootstellingstherapie voor spreekangst met consumenten-VR-hardware en -software, gevolgd door een 4-weken via internet aangeboden VR-naar-in-vivo-transitieprogramma; nog eens 25 fungeerden als wachtlijst. Onder begeleiding van een therapeut uitgevoerde VRET produceerde een zeer groot effect op zelfgerapporteerde PSA (binnen Cohen's d = 1,67). De wachtlijst ontving vervolgens via internet aangeboden, ZELFGELEIDE VRET thuis, gevolgd door hetzelfde transitieprogramma - wat een groot effect opleverde (d = 1,35). Resultaten werden behouden of verbeterd bij follow-up na 6 en 12 maanden. Dit is de eerste gepubliceerde RCT die aantoont dat kant-en-klare consumenten-VR-hardware en -software effectieve PSA-blootstellingstherapie kunnen leveren in zowel onder toezicht van een clinicus als thuis-gebaseerde formats.

Lindner P et al. · 2019 Lees samenvatting
SpreekangstEcologische validiteit

Drie-arm RCT (n=51) van stand-alone 360° video VR-blootstellingstherapie voor publiek-spreekangst: zowel publiek-content als lege-ruimte content produceerden significante pre-naar-post reducties (partiële η² tot 0,90) versus geen-behandeling controle

Eenenvijftig deelnemers met hoge publiek-spreekangst werden willekeurig toegewezen aan een van drie condities: 360° video VRET met publiekstimuli (n=17), 360° video VRET met lege-ruimte stimuli (n=16), of geen-behandeling controle (n=18). Uitkomsten gemeten op vijf tijdpunten. Gemengde ANOVA onthulde een significante tijd × interventiegroep interactie voor PSA, sociale angst en angst voor negatieve evaluatie (FNE). Beide 360° VRET-groepen toonden grote pre-naar-post reducties; voor PSA, partiële η² = 0,90 (publiek) en 0,71 (lege ruimte). Actieve-interventie deelnemers toonden voortdurende significante verbetering tot 10-weken follow-up. De studie behandelt ook of 360° video content (publiek vs lege ruimte) VRET-uitkomsten beïnvloedt - beide werkten.

Reeves R et al. · 2021 Lees samenvatting
SpreekangstGeneralisatie

VR-blootstelling is gelijk aan traditionele CGT bij angst voor spreken in het openbaar, met minder uitval

In een RCT met 88 personen produceerde VR-gebaseerde cognitieve gedragstherapie voor angst voor spreken in het openbaar verminderingen in angst die gelijkwaardig waren aan traditionele CGT en significant groter dan de wachtlijst, met opvallend minder deelnemers die uit de VR-arm afhaakten.

Wallach HS et al. · 2009 Lees samenvatting

Citeer deze studie

Als u naar deze studie verwijst in uw werk, zijn dit de canonieke citatieformaten:

APA 7th
Zainal, N. H., Chan, W. W., Saxena, A. P., Taylor, C. B., & Newman, M. G. (2021). Pilot randomized trial of self-guided virtual reality exposure therapy for social anxiety disorder. Behaviour Research and Therapy. https://doi.org/10.1016/j.brat.2021.103984.
AMA 11th
Zainal NH, Chan WW, Saxena AP, Taylor CB, Newman MG. Pilot randomized trial of self-guided virtual reality exposure therapy for social anxiety disorder. Behaviour Research and Therapy. 2021. doi:10.1016/j.brat.2021.103984.
BibTeX
@article{zainal2021,
  author = {Zainal, N. H. and Chan, W. W. and Saxena, A. P. and Taylor, C. B. and Newman, M. G.},
  title = {Pilot randomized trial of self-guided virtual reality exposure therapy for social anxiety disorder},
  journal = {Behaviour Research and Therapy},
  year = {2021},
  doi = {10.1016/j.brat.2021.103984},
  url = {https://withvr.app/nl/evidence/studies/zainal-2021}
}
RIS
TY  - JOUR
AU  - Zainal, N. H.
AU  - Chan, W. W.
AU  - Saxena, A. P.
AU  - Taylor, C. B.
AU  - Newman, M. G.
TI  - Pilot randomized trial of self-guided virtual reality exposure therapy for social anxiety disorder
JO  - Behaviour Research and Therapy
PY  - 2021
DO  - 10.1016/j.brat.2021.103984
UR  - https://withvr.app/nl/evidence/studies/zainal-2021
ER  -

Kent u onderzoek dat in deze hub thuishoort? Als een relevante peer-reviewed studie hier niet vermeld staat, stuur de referentie naar hello@withvr.app. De hub wordt actueel gehouden naarmate de literatuur groeit.

Financiering & onafhankelijkheid

Affiliaties: The Pennsylvania State University; Palo Alto University; Stanford University. Financieringsbronnen niet in detail geëxtraheerd uit het samenvattings-uittreksel. Peer-reviewed in Behaviour Research and Therapy (Elsevier). Geen betrokkenheid van withVR BV in financiering, studieontwerp of auteurschap. Samenvatting onafhankelijk opgesteld door withVR aan de hand van het gepubliceerde peer-reviewed artikel. Het gebruikte VR-systeem was een zelf-toegediend consumenten-grade VR-platform met gestructureerde blootstellingsinhoud, NIET Therapy withVR of Research withVR.

Laatst beoordeeld: 2026-05-17 Volgende beoordeling gepland: 2027-05-17 Beoordeeld door: Gareth Walkom